ILE 430 TARİH TOPLUM BELLEK
2025-2026 BAHAR DÖNEMİ DERS İZLENCESİ
DERSİN SORUMLUSU: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖZE ORHON
DERS SAATİ, GÜNÜ VE YERİ: SALI, 08:40, B9Z06

Dersin Amacı:
Bu dersin amacı 20. yüzyıl boyunca tarih yazımında gerçekleşen gelişmeleri incelemek, bu gelişmelerle iletişim disiplini arasındaki tarihsel ve kavramsal bağları anlatmak, sözlü tarih alanını kavramsal, tarihsel ve yöntemsel olarak tanıtmak ve uygulamak ve bellek çalışmaları ve ilişkisel tartışmaları iletişim disiplinini odağa alacak biçimde kavramaktır.
Değerlendirme:
Dersin değerlendirmesi derse devam, alan çalışması, ödev ve final sınavları yoluyla yapılacaktır. Derse devam %20, alan çalışması toplantısına hazırlık yapmış olarak gelmek %30 ve yıl sonu ödevi %50 oranında yıl sonu notuna yansıyacaktır.
Ders İçeriği:


1. Hafta – 17 Şubat
Tanışma ve ders içeriğinin tanıtılması.

2. Hafta – 24 Şubat

Bellek ve Tarih: Biri ya da Diğeri

Traverso, Enzo (2019). “Tarih ve Bellek Çatışkılı bir Çift midir?”, içinde Geçmişi Kullanma Kılavuzu (çev. Işık Ergüden). İstanbul İletişim.

3. Hafta – 3 Mart

Uluslar ve Bellekleri

Nora, Pierre (2006). “Ulus-Hafıza”, içinde Hafıza Mekanları (çev. Mehmet Emin Özcan). Ankara: Dost.

Orhon, G. (2024). "Zorunlu Unutmalar ve Zaruri Hatırlamalar: İnkârın Tarihi Olarak Ulus-Devlet", İnsan Hakları Okulu Blog, https://blog.insanhaklariokulu.org/zorunlu-unutmalar-ve-zaruri-hatirlatmalar-inkarin-tarihi-olarak-ulus-devlet/

4. Hafta – 10 Mart

Tarihten Bir Adım Dışarı: Sözlü Tarih

Thompson, Paul (1999). Geçmişin Sesi (2. ve 3. Bölüm). İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yayınları.

Tarih Vakfı (2007). Sözlü Tarih Kılavuzu.

5. Hafta – 17 Mart

Bellek Çalışmalarına Giriş

Traverso, Enzo (2019). “Giriş: Belleğin Doğuşu”, içinde Geçmişi Kullanma Kılavuzu (çev. Işık Ergüden). İstanbul İletişim.

6. Hafta – 24 Mart

Belleğin Toplumsal Tasarımları I

Halbwachs, M. (2017). Kolektif Hafıza (1. Bölüm). Ankara: Heretik.

Orhon, G. (2019). “Bellek Uğraşı”, Tarih Vakfı Ankara Tartışmaları, Tarih Vakfı, Ankara, 18 Ocak 2018. Konuşma Kaydı: https://www.youtube.com/watch?v=pucnjl8dU4w

7. Hafta – 31 Mart

Belleğin Toplumsal Tasarımları II

Wertsch, J. V. (2011). “Kolektif Bellek”, içinde Zihinde ve Kültürde Bellek (çev. Y. A. Dalar). İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.

Halbwachs, M. (2017). Kolektif Hafıza (2. Bölüm). Ankara: Heretik.


8. Hafta – 7 Nisan

Bellek toplulukları

Lambert, A. J. vd. (2011). “Kolektif Bellek Topluluk Ruhunu Nasıl Yaratır?”, içinde Zihinde ve Kültürde Bellek (çev. Y. A. Dalar). İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.

9. Hafta – 14 Nisan

Alan Çalışması Hazırlık Toplantısı
Bu toplantıya:
1. Yerel, ulusal, kültürel, siyasal, ekonomik vs. bir tarihsel olay hakkında düşünmüş ve bilgi toplamış olarak,
2. Bu olay etrafında bir sözlü tarih ya da bellek araştırması (derinlemesine görüşme) yapmak için hazırlık yapmış olarak,
3. Son olarak da yukarıda yaptığınız hazırlığı 1000 kelimelik bir word belgesi haline getirmiş, çıktısını almış, teslim etmek üzere yanınızda getirmeniz gerekmektedir. Bu belge vize sınavı yerine geçecektir.


10. Hafta – 21 Nisan
Bellek çalışmalarında güncel örnekler

Orhon, G. (2023). "Türkiye'de Bellek Politikaları ve Bellek Mücadelesi, Turkey Beyond Borders Çevrimiçi Ders. Konuşma Kaydı: https://www.youtube.com/watch?v=M1IT859eu9s

Orhon, G. (2024). "Öyle Kolay Unutmamak: 1980'lerden Bugüne Türkiye'de Hatırlama Kültürleri ve Dinamikleri", İnsan Hakları Okulu Blog, https://blog.insanhaklariokulu.org/oyle-kolay-unutmamak-1980lerden-bugune-turkiyede-hatirlama-kulturleri-ve-dinamikleri

11. Hafta – 28 Nisan

Türkiye’de Bellek Çalışmaları

Orhon, G. (2023). "Darbeyi Hatırlamak: 12 Eylül'ün Belleği", içinde Türkiye'nin 1980'li Yılları, Mete Kaan Kaynar (der.), İstanbul: İletişim.

Çınar, R. Ü. (2020). Ecdadın İcadı: AKP İktidarında Bellek Mücadelesi. (Bölüm açıklanacak). İstanbul. İletişim.

Durmaz, M. I. (2024). 78 Kuşağı: Bir Hafıza Topluluğu. (Bölüm açıklanacak). İstanbul: İletişim.

12. Hafta – 5 Mayıs

Alan Çalışması


13. Hafta – 12 Mayıs

Alan çalışması üzerine değerlendirme ve tartışma


8 Haziran – Ödev Teslimi (Final sınavı yerine geçecektir).







.